تست شماره یک برای پیام ویژه تست شماره دو برای پیام ویژه این یک پیام سوم ویزه است برای ارسال این یکی از پیام چهارم های ویژه است 0
ارکان نهاد
برنامه ها
جشنواره ها
کارگاه ها
برنامه های آتی
برنامه های اجرا شده
مسابقات
مسابفات
اسامی برندگان
حلقه های معرفت
آشنایی با حلقه های معرفت
برنامه های آتی
برنامه های اجرا شده
کرسی های آزاد اندیشی
آشنایی با کرسی های آزاد اندیشی
برنامه های آتی
برنامه های اجرا شده
نهضت تفسیر
آشنایی با نهضت تفسیر
برنامه های آتی
برنامه های اجرا شده
احکام دانشجویی
مفاهیم و اصطلاحات احكام
پایگاه اطلاع رسانی مراجع معظم تقلید
احکام شرعی
دانش افزایی سیاسی
آشنایی با دانش افزایی سیاسی
برنامه های آتی
برنامه های اجرا شده
سیاسی
مباحث روز
ولایت فقیه
انقلاب اسلامی
جریان شناسی سیاسی
بیداری اسلامی
جنگ نرم
اصطلاحات سیاسی
فرهنگی
فرق و ادیان
قرآن و احادیث
اهل بیت
مهدویت
امام خمینی
مقام معظم رهبری
سایر شخصیت ها
اجتماعی و هنری
ورزشی
نشریات
سبک زندگی
اخلاق دانشجویی
توصیه های تربیتی
فضائل اخلاقی
رذائل اخلاقی
تالار گفتگو
کرسی مجازی
هم اندیشی مجازی (ویژه اساتید)
گالری تصاویر
فیلم و کلیپ
اینفوگرافی
گالری صوتی
کاریکاتور
دانلودها

چرا اغلب رؤسای جمهور نقدناپذیرند؟

تعداد بازدید : 888
چرا اغلب رؤسای جمهور نقدناپذیرند؟

چند ماه پیش حسن روحانی رئیس جمهور کشورمان طی دیدار با رؤسای دانشگاه ها و مدیران پارک های علم و فناوری در کشور نسبت به حمایت ضعیف دانشگاهیان از توافقنامه ژنو انتقاد کرد و با اشاره به نقدهای صورت گرفته از توافقنامه ژنو گفت: "چرا یک عده بی سواد که از بخش های خاصی تغذیه می شوند، باید حرف بزنند اما بزرگان،‌ دانشگاهیان و اساتید ما سکوت کنند؟ چرا وقتی یک اتفاق بین المللی رخ می دهد،‌ اساتید نامه خصوصی به رئیس‌جمهور می نویسند؟ چرا فریاد نمی زنید؟ چرا وارد میدان نمی شوید؟ ما روحیه سقراط ‌وار می خواهیم. کسانی که در مذاکرات ژنو،‌ مذاکره کردند نیز از دانشگاه ها هستند و از اساتید دانشگاه های ما به حساب می آیند"

هر چند این اظهارات رئیس جمهور خود مهر تأییدی است بر حمایت ضعیف دانشگاهیان از روند مذاکرات که بدلیل ماحصلات ضعیف این توافقنامه بوده، اما باید گفت که انتقادات صورت گرفته نیز الزاماً از سوی افراد بی سواد و غیر دانشگاهی صورت نگرفته است و رئیس جمهور در ماه های ابتدایی دولت در مقابل انتقاد به دولت موضع گرفت و البته آن را با لحنی نامناسب و به دور از شان ریاست جمهوری بیان کرد. در دولت قبل نیز شاهد برخورد رئیس جمهور با نقدهای وارد شده به دولتش بودیم؛ آنجا که رئیس جمهور در پاسخ به انتقادات مسئولین نسبت به حضور اسفندیار رحیم مشایی در دولت، یازده روز خانه نشینی کرد و جواب نقد را با عصبانیت داد.

به طور قطع اگر در دولت های قبلی نیز واکاوی کنیم، شاهد رفتارهایی از این دست خواهیم بود که ریشه همه این موارد به عدم انتقاد پذیری روسای جمهور مربوط می شود؛ اما سئوال اینجاست که چرا روسای جمهور طاقت شنیدن انتقاد را ندارند و این عدم داشتن روحیه نقد پذیری چه ضربه ای به دولت و مردم وارد خواهد کرد؟

روسای جمهور باید در مواجهه با نقدهای وارد شده سعه صدر داشته باشند

عماد افروغ جامعه شناس و نماینده مردم تهران در دور هفتم مجلس شورای اسلامی در این خصوص به محراب نیوز می گوید: به اعتقاد من روسای جمهور باید در مواجهه با نقدهای وارد شده سعه صدر داشته باشند و عدم توجه به این موضوع باعث می شود که گاها آن ها را از نقدهای موجود عصبانی کند.

وی با اشاره به لازمه نقد در جامعه ادامه داد: بخشی از ضرورت نقد و انتقاد کردن به این مسئله بر‌می‌ گردد که همه انسان‌ ها عادل و اخلاقی نیستند و لازمه عالم هم نوعی وضعیت خاصی است که ما نمی ‌توانیم توقع یک مدینه فاضله متعالی را داشته باشیم. حالا این مسئله می ‌تواند هم به درون و به نتیجه اعمال درونی افراد در قالب روابط و ساختارها و هم به‌خودآگاهی صادق و هم به‌خودآگاهی ‌های کاذب آنها بازگردد و ریشه‌های فردی و اجتماعی دارد.

نقد باید در فضای جامعه و در همه سطوح آن وجود داشته باشد

افروغ با بیان اینکه نقد باید در فضای جامعه و در همه سطوح آن وجود داشته باشد، گفت:مهم این است که نقد باید باشد زیرا ما نمی ‌توانیم بهشت موعود را در این دنیا شاهد باشیم؛ چراکه عده ای به انحای گوناگون می ‌کوشند که منافع خودشان را پیش ببرند و اهداف دنیوی خود را سامان دهند و اگر سر و کار ما با انسان ‌هایی بود که رک و پوست‌کنده و با تکیه بر اهرم زور منافع خود را پیش می‌بردند، خیال ما هم آسوده بود؛ اما ما در فضایی زندگی می ‌کنیم که انسان ‌ها بعضا مجهز به سلاح فریب و اغوا می ‌شوند و به نام اخلاق، بی ‌اخلاقی می ‌کنند و به نام صفات متعالی بشری منافع خودشان را پیش می ‌برند. بنابراین حسب همین نگاه فلسفی به بشر و جامعه، فکر می ‌کنم هیچ تردیدی در وجود نقد نباشد.

فکر می‌ کنیم صاحبان قدرت رسمی باید مبرا از نقد باشند

این جامعه شناس تصریح کرد: باید ریشه ‌هایی را که پندار غلط ایجاد می ‌کنند، شناخت. این ریشه ‌ها هم به نوبه ‌خود به روابط اجتماعی باز می ‌گردند و متاسفانه داستان ما از این قرار است که فکر می‌ کنیم صاحبان قدرت رسمی باید مبرا از نقد باشند و ما بعضا می ‌بینیم که به ‌جای اینکه نقد‌کننده تشویق شود، نقد‌شونده مورد حمایت قرار می‌گیرد.

همیشه منتقد زیر سؤال می‌ رود

وی بیان کرد: ما در این زمینه دچار مغالطه شده و خودآگاهانه یا ناخودآگاهانه سردرگم شده ‌ایم. به‌دلیل حریم امنی که برای صاحبان قدرت ایجاد شده و همچنین به‌دلیل حصار قدسی ‌ای که دور آنها کشیده شده، همیشه منتقد زیر سؤال می‌ رود و معمولا با چرخش قدرت ‌های دولتی، جهت این زیرسؤال ‌رفتن‌ ها هم عوض می ‌شود. از آنجا که کانون قدرت، ثروت و متأسفانه تا حدودیکانون منزلت در قدرت دولتی تجمیع شده، افراد احساس می ‌کنند که اگر با قدرت دولت همنوایی کنند می ‌توانند از این فرصت‌های نابرابر متنعم شوند. آنها متوجه نیستند که اصلا نقد در ساختار سیاسی ما، کجا را باید به لحاظ ساختاری هدف قرار دهد.

صاحبان قدرت باید دعوت به گشایش صدر و سعه صدر شوند نه منتقدان

افروغ درباره چارچوب ‌ها و آداب نقد به ‌ویژه در برابر حوزه قدرت دولتی گفت: نقد یک شرط محتوایی و یک شرط مستحب اجتماعی دارد؛ در مورد یک نقد خوب به لحاظ محتوایی بایستی به روش ‌مند بودن و مستدل بودن آن توجه کرد ولی شرط اجتماعی نقد که هیچ ارتباطی با شرط محتوایی آن ندارد به این معنی است که نقد با توجه به حساسیت‌ های اجتماعی به گونه ‌ای مطرح شود که با اقبال عمومی همراه شود. به عبارتی ترجیحا قطع نظر از اینکه هر نقدی در دل خود ارائه راه‌ حلی هم دارد به صورت مستقیم هم راهکار ارائه دهد. اما نه ارائه راه‌حل، نه قالب خوب و نه دلسوز بودن یا نبودن منتقد شرط نقد خوب نیست. نقد خوب همان‌طور که ذکر شد به محتوا، مضمون، مستدل بودن و مستند بودنش بستگی دارد.

این استاد دانشگاه افزود: حتی با توجه به ضرورت ‌های اجتماعی، سیاسی و ساختاری به ویژه با توجه به مفهومی تحت عنوان «قدرت دولتی» شرایط به گونه‌ای است که این صاحبان قدرت هستند که باید دعوت به گشایش صدر و سعه صدر شوند نه منتقدان.

اگر نقد نباشد نفاق حاصل می شود

افروغ عنوان کرد: هم به لحاظ فلسفی و هم به لحاظ اجتماعی، اگر نقد وجود نداشته باشد اختلاف‌ ها به لایه‌ های زیرین اجتماعی می رود و نفاق حاکم می‌ شود و بعضا انسان فکر می کند که وحدت، جامعه را فراگرفته است در حالی که امکان ندارد در حیات دنیوی شاهد یک وحدت کامل باشیم و این مسئله تنها مختص حیات اخروی و عالم عقل و مجردات است.

وی تأکید کرد: بنابراین باید شرایط مساعد برای نقد و انتقاد فراهم شود و مسئولان باید سعه صدر داشته باشند و حتی در برابر تخریب‌ها و تخطئه‌ ها به تعبیر امام(ره)، هم از گشایش لازم برخوردار باشند و هم از آن فرصت بسازند. به عبارتی اگر کسی تخریب می کند اتفاقا این فرصت خوبی برای دولت ‌مردان است که به آن پاسخ مستدلی بدهند و این به لحاظ اجتماعی هم بازتاب خوبی خواهد داشت که افکار عمومی شاهد باشند که کسی تخریب می ‌کند و طرف مقابل جواب قانع‌ کننده می‌دهد.

آفات تسری رابطه قدرت - ثروت به قدرت - منزلت

افروغ اظهار کرد: متأسفانه این در کشور ما بر عکس است، به نوعی حالتی است که برخی مسئولان تصور می‌کنند نباید به آنها نقدی وارد کرد و اهرم‌ های مختلفی هم برای جلوگیری از انتقاد از زور و ثروت گرفته تا روش ‌ها و فرآیندهای اغوایی و همراه با فریب در اختیار خود دارند.

وی افزود: متأسفانه پس از انقلاب اسلامی رابطه قدرت - ثروت به رابطه قدرت - منزلت تسری پیدا کرده است و حالتی در جامعه بعضا ایجاد می‌شود که این منتقدین هستند که باید نزد مردم زیر سؤال بروند در حالی که اصلا این‌گونه نیست و نباید باشد.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: منتقد که نباید از کسی اجازه بگیرد و گشایش صدر داشته باشد، بلکه فقط می ‌توان به منتقد توصیه اخلاقی و اجتماعی کرد که در واقع اگر نقد همراه با راه حل ارائه دهد بهتر است، قالب نقدش محترمانه و مؤدبانه باشد بهتر است، دلسوزانه و با نیت خیرخواهانه باشد بهتر است، اما این موارد هیچ ربطی به نقد خوب ندارد، زیرا همان داستان دوستی خاله خرسه پیش می‌آید؛ یعنی کسی می تواند کاملا دلسوز باشد اما در پس این دلسوزی، آگاهی و نقد عالمانه وجود نداشته باشد که نتیجه عکس هم می‌هد.

نقد و نقدپذیر بودن معیار یک دولت موفق است

افروغ نقد و نقدپذیر بودن و استفاده از وجه مثبت نقد را یکی از مسائل اصلی برای کمک به حل مشکلات مردم دانست و گفت: نقد و نقدپذیر بودن معیار یک دولت موفق است، دولت که تن به نقد نمی دهد و نقد پذیر نیست به نظر من دولت موفق و کارآمدی نیست و فردی که در راس قوه مجریه قرار می گیرد باید اجازه بدهد که نقدش کنند زیرا ملاک ارزیابی دولت ها میزان نقد و نفدپذیری و بهره مند شدن از نقدهای دیگر و اصلاح برخی از ضعف هاست.

امربه معروف در سطح مردم به دولت وجود ندارد

 وی عدم توجه به امر به معروف را عامل دیگر نقدناپذیری روسای جمهور معرفی کرد و افزود: امر به معروف و نهی منکر نباید صرفا از سوی دولت به مردم و مردم به مردم باشد بلکه باید در دو سطح مردم با دولت و دولت با دولت نیز باشد متاسفانه ما در این دوسطح آخر مشکل داریم؛ دولتی اعلام می کند کابینه برای ما خط قرمز است کسی حق ندارد دولت را نقد کند یا رئیس جمهور دیگر منتقدان توافق نامه ژنو را بی سواد می خواند! این چه حرفی است آیا این حرف با سیره امام علی (ع) همخوانی دارد درحالی که امیرالمومنین (ع) مهمترین نقدهایش متوجه کارگزاران خود بود.

 

این استاد دانشگاه در پایان خاطرنشان کرد: پس برای اثر گذاری هرچه بهتر باید مردم و جامعه دانشگاهی بتوانند به راحتی حرف هایشان را بزنند و دولتی ها را نقد کنند این اهمیت و فضلیت بیشتری دارد تا اینکه صرفا ما مردم را دعوت کنیم تا یکدیگر را امر به معروف  و نهی از منکر کنند یا دولت از طریق قوانین خودش امر و نهی کند. بنابراین دو سطح مغفول باید به جد و با برنامه در دستور کار قرار گیرد.