تست شماره یک برای پیام ویژه تست شماره دو برای پیام ویژه این یک پیام سوم ویزه است برای ارسال این یکی از پیام چهارم های ویژه است 0
ارکان نهاد
برنامه ها
جشنواره ها
کارگاه ها
برنامه های آتی
برنامه های اجرا شده
مسابقات
مسابفات
اسامی برندگان
حلقه های معرفت
آشنایی با حلقه های معرفت
برنامه های آتی
برنامه های اجرا شده
کرسی های آزاد اندیشی
آشنایی با کرسی های آزاد اندیشی
برنامه های آتی
برنامه های اجرا شده
نهضت تفسیر
آشنایی با نهضت تفسیر
برنامه های آتی
برنامه های اجرا شده
احکام دانشجویی
مفاهیم و اصطلاحات احكام
پایگاه اطلاع رسانی مراجع معظم تقلید
احکام شرعی
دانش افزایی سیاسی
آشنایی با دانش افزایی سیاسی
برنامه های آتی
برنامه های اجرا شده
سیاسی
مباحث روز
ولایت فقیه
انقلاب اسلامی
جریان شناسی سیاسی
بیداری اسلامی
جنگ نرم
اصطلاحات سیاسی
فرهنگی
فرق و ادیان
قرآن و احادیث
اهل بیت
مهدویت
امام خمینی
مقام معظم رهبری
سایر شخصیت ها
اجتماعی و هنری
ورزشی
نشریات
سبک زندگی
اخلاق دانشجویی
توصیه های تربیتی
فضائل اخلاقی
رذائل اخلاقی
تالار گفتگو
کرسی مجازی
هم اندیشی مجازی (ویژه اساتید)
گالری تصاویر
فیلم و کلیپ
اینفوگرافی
گالری صوتی
کاریکاتور
دانلودها

با نهایت تألم و تأثر

تعداد بازدید : 1186
با نهایت تألم و تأثر
برای موسیقی کشور آگهی ترحیمی بزنید که بیش از یک سال از تعطیلی آن گذشت.

 چه داستان تکراری و خنده داری است. به هر حوزه هنری که در آن شاهد نتایج و آثار سطح پایین و بی محتوا هستیم، می پردازیم، با یک مسئله مشترک مواجه می شویم که همانا وجود اشکالات مبنایی، اجرایی و محتوایی در زیرساخت‌ها و زیربناهای آن هنر است. وقتی سینما را بررسی می کنیم ضعف را فیلمنامه می‌بینیم. به فیلمنامه که می پردازیم، به این نتیجه می رسیم که اشکال از اساس است و روایت داستان در فیلمنامه ها ضعف دارد. اشکال بازی های فیلم هم که به این بر می گردد که به تئاتر به عنوان مادر سینما پرداخته نمی شود. به موسیقی هم که می رسیم اوضاع همین است. با هر استاد برجسته ای که درباره وضعیت موسیقی و ضعف های آن صحبت می کنیم، یکی از علل مهم این وضعیت را عدم پرداختن نهادها به مبانی و پایه های موسیقی می دانند. باید گفت که آثاری که در عرصه فیلم و موسیقی کشور ما تولید می شوند جز آثار معدود و فاخر، تکرار مکرر همین داستان هاست. حال باید یک آدم منصف پیدا کرد که بگوید چگونه در چنین فضایی می شود هنرمندانی تربیت کرد که آثار فاخر و پر محتوا و ارزشمند تولید کنند؟

 یک سال گذشت...

بیش از یک سال است که ارکستر سمفونی تهران که یکی از نمادهای موسیقی علمی و فنی کشور است، تعطیل شده. کیست که نداند عدم پرداخت به مبانی و پایه های یک هنر، باعث درجا زدن و هزار و یک مشکل هنری و فنی در هر علم و هنری می شود. چه فیلم باشد، چه سینما و چه موسیقی. مدت مدیدی است که ما شاهد برگزاری کنسرت هایی هستیم که نام هنر را وقتی می شود به زحمت بر روی آن ها گذاشت که هنر را از آن جایگاه عالی به زیر کشیم و تعریف مان از هنر تنها پوسته ای از آن شود. آیا به راستی جایگاه هنر این قدر پایین است؟

بخش قابل توجهی از موسیقی ما تبدیل شده به یک سری کنسرتهایی که بیشتر از هنر مفهومی و اجرایی، دود صحنه نمایش و چراغ های چشمک زن و جلوه های ویژه در آن به نمایش در می آید و از موسیقی، جز ریتم هایی جذاب برای هیجانات جوانی با خود به همراه ندارد.

موسیقی را یک لفظ مشترک گرفته ایم و موقع حرف زدن از آن، آن هنر متعالی مد نظرمان است اما در اجرا، به ویژه در کنسرت‌ها و اجراهایی که از رسانه ها به ویژه صدا و سیما منعکس می شود، سطح پایینی از آن را به نمایش می گذاریم؛ به نام موسیقی فاخر به کام موسیقی سطح پایین! به راستی چه اشکال دارد که در این برنامه ها به جای دعوت از خواننده هایی که با یک میکروفن و یک ضرب آهنگ موسیقی و مدتی تمرین خواننده می شوند، از کنسرت های اصیل و فاخر دعوت شود تا هم کم کم سلیقه مخاطبان را بالا ببریم و هم قله موفقیت هنرمندان جوان را پرداختن به موسیقی اصیل ترسیم کنیم.

  فاخرها می‌روند، خزعبل‌ها می‌آیند

وقتی در فضای فرهنگی هستیم که این چنین به ارکستر سمفونی تهران یک سال کم‌لطفی شود، طبیعی است که صنعت موسیقی بیش از آن که به اجراهای اصیل و پر محتوا بپردازد، در محاصره آلبوم ها و ترانه های روایت های شکست عشقی دختران و پسرانی است که نمی دانم چرا مدت کوتاهی با هم بوده اند و باز هم نمی دانم به چه اجازه ای حرمت عشق را این طور بی مهابا می شکنند و این روزهای علاف گونه عمرشان را عشق می نامند و خیانتشان به یکدیگر را ترانه می کنند و ما مجبوریم این خزعبلات را به اسم موسیقی و هنر بشنویم.

وجود ارکستر سمفونی ها برای اعتلا و غنای موسیقی کشور امری ضروری است. محمد سریر، رئیس هیأت مدیره خانه موسیقی، درباره لزوم وجود این ارکسترها می گوید: وجود این گروه‌ها که چنین نوازندگانی را شامل می‌شود، می‌تواند در پیشبرد فرهنگ جامعه و بخصوص آن چیزی را که ما به آن نوعی هویت فرهنگی می‌گوییم کمک کند. در زمینه موسیقی کلاسیک و موسیقی علمی جهانی بحث‌های زیادی شده و این حوزه تقریبا از نظر علمی بطور قطع مورد تایید همه جامعه‌شناسان و موسیقیدانان قرار گرفته است. این نوع موسیقی در ایجاد اندیشه بهتر به ویژه در نسل جوان بسیار موثر است و این‌ طی قرن‌ها تجربه شده است. (1)

 ارکسترها، فقط برای نمایش نیستند

محمد سریر درباره فلسفه وجودی این ارکسترها چنین می گوید: اگر بپذیریم که این ارکسترها فقط برای نمایش و اجرای برنامه‌های خاص در زمانهای خاص نیست، بلکه نشر فرهنگ و ارتقا اندیشه در حوزه موسیقی چند صدایی در جامعه است، آن وقت بهتر می‌شود درباره بقا یا عدم وجودش صحبت کرد. (2)

وی  در خصوص نقش ارکستر ملی در حفظ هویت فرهنگی اضافه می کند: در حوزه موسیقی ملی مقداری قضیه ملموس‌تر است، زیرا این ارکستر به وحدت و تقویت هویت فرهنگی کمک می‌کند که باعث نوعی امنیت ملی در جامعه می‌شود. حفظ فرهنگ‌ها در جوامع مختلف موجب ایجاد همبستگی می‌شود و این همبستگی است که ملت‌ها را در مقابل حوادث و تحولات حفظ می‌کند و انسجام آنها را تامین می‌کند. در رابطه با ارکستر موسیقی ملی وظایف کمی پررنگ‌تر می‌شود. به نظر می‌آید که اجرای این ارکستر می‌تواند به عنوان پرچمی در فرهنگ ملی نه تنها در داخل بلکه کشورهای دیگر هم افراشته شود. این ارکستر به عنوان بخشی از هویت فرهنگی یک جامعه است که دارای یک سنت دیرپای هنری در حوزه‌های مختلف و همین طور حوزه موسیقی است. در حقیقت فرهنگ یک ملت را می‌توانیم در مقاطع مختلف تاریخی معرفی بکنیم که این اتفاق هم نیافتاده است. (3)

بنابر اظهارات مسئولین، این طور به نظر نمی رسد که آنها از این نقش ارکسترها مطلع نباشند. علی مرادخانی، معاون هنری وزارت ارشاد و مدیر سابق مرکز موسیقی وزارت ارشاد درباره تعطیلی ارکستر سمفونی تهران می گوید: واقعیت این است که ارکستر سمفونیک تهران را به رغم سابقه طولانی مدتش، از دست داده‌ایم البته ما برای این وضعیت اسم وقفه می‌گذاریم نه تعطیلی ضمن اینکه باید برای ارکستر ملی هم کاری کنیم. (4)

 ارکستر بدهکار

اگر مسئولین ما می دانند پس علت چیست؟ مرادخانی در بیان ملزومات ارکستر سمفونی تهران می گوید: ارکستر سمفونیک ساز و کار بسیار پیچیده‌ای دارد، نیازمند منابع انسانی، مالی،‌ محتوایی و ابزار کار است؛ این چهار عنصر باید در کنار هم قرار بگیرند. مجموعه سازهای یک ارکستر حتما باید از برند مشخصی و هماهنگ با یکدیگر باشد. از سوی دیگر باید بتوانیم رهبران میهمان را از دیگر کشورها دعوت کنیم. همه جای دنیا ارکستر سمفونیک‌هایشان هفته‌ای یک بار برنامه دارد. ما هم باید بتوانیم ماهی یک بار برنامه داشته باشیم یعنی ارکستر سمفونیک تهران باید سالانه 12 برنامه منظم در تهران داشته باشد. ضمن اینکه در دیگر شهرها نیز برنامه اجرا کند اما انجام همه این امور نیازمند هماهنگی و بودجه است چون باید بتوانیم دستمزد نوازندگان و رهبر ارکستر را بپردازیم. (5)

وی از بدهی 440 میلیون تومانی معاونت هنری پیشین به ارکسترهای تهران اظهار تأسف می کند و اعلام می کند در اولین فرصت پرداخت خواهد شد. این اظهار نظر در پاسخ مطالبات گروه ارکستر سمفونی تهران است که به شدت از عدم پرداخت حقوق خود ناراضی هستند.

 حقوق یک نوازنده، کمتر از حقوق یک کارگر

مهدی کلانتری از نوازندگان ارکستر سمفونیک تهران در خصوص وضعیت مالی این ارکستر سمفونی می گوید: یکی از مهم‌ترین مواردی که به‌شدت اعضای ارکستر سمفونیک را آزرده‌ خاطر کرده عدم‌ انعقاد قرارداد مالی از سوی مدیران معاونت هنری در بخش‌های مرتبط با حوزه موسیقی با نوازندگان بود که از 10‌ماه گذشته تا‌کنون هیچ‌کدام از ما هنوز قراردادی را امضا نکرده‌ایم.(6)

آرمین قیطاسی، نوازنده باد ارکسترسمفونیک تهران درباره حقوق خود می گوید: مسؤولان حقوق نوازندگان را با تاخیرهای طولانی پرداخت می‌کنند و نسیه به نوازنده پول می‌دهند. نام این چیزی که می‌بینید، ارکستر سمفونیک نیست. نامش فاجعه است. حقوق اعضای ارکسترسمفونیک تهران با کارگر شهرداری مطابقت دارد. ما سال‌ها در زمینه موسیقی تحصیل کردیم اما من با حقوق 500 هزارتومان گران‌ترین نوازنده ارکستر هستم و نوازندگان دیگر حدود 200 هزارتومان درآمد دارند. (7)

دفتر موسیقی پر از پرونده‌های مراجعه‌کنندگان موسیقی پاپ است نه پرونده ارکسترهای سنتی و کلاسیک. اصلا سلسله مراتب میان هنرمندان رعایت نمی‌شود. نمی‌گویم موسیقی پاپ بد است، بنده هم در موسیقی پاپ فعالیت دارم. حرفم این است، تکلیف این دو ارکستر که نماد فرهنگ و هنر کشور هستند، مشخص شود. (8)

 سازهایی نیازمند بودجه

لوریس چکناواریان، آهنگساز و رهبر ارکستر با بیان این که ارکستر سمفونیک تهران برای راه‌اندازی دوباره به بودجه و پول نیاز دارد، درباره چگونگی آغاز به کار دوباره ارکستر و روندی که در این باره باید طی شود، بیان می کند: همه چیز به تامین بودجه بستگی دارد. (9)

حال که مسئول و هنرمند، همصدا با هم علت تعطیلی ارکستر سمفونی تهران را بودجه و امکانات مالی اعلام می کنند، چه باید کرد؟ راه های مختلفی برای تأمین این بودجه وجود دارد. یکی از آن راه ها تأمین بودجه از سوی وزرات ارشاد است. راه دیگر طلب استمداد از سایر نهادها و ارگان های فرهنگی کشور است.

 در انتظار مصوبه‌های آینده

عبدالحسین مختاباد، خواننده موسیقی و عضو شورای شهر تهران، درباره تعطیلی ارکستر سمفونیک تهران با بیان این که این اخبار بسیار تاسف‌بار است که  وزارت فرهنگ و ارشاد ارکستر سمفونیک ندارد، درباره امکان کمک‌های مالی شهرداری و شورای شهر برای راه‌اندازی دوباره ارکستر سمفونیک تهران می گوید: هرگونه کمک مالی به ارکستر سمفونیک تهران نیازمند مصوبه‌ای مشخص است. اگر تقاضایی از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد برای کمک مالی به ارکستر، تقدیم شورای شهر شود، به طور حتم شورا این کمک مالی را اختصاص می‌دهد. هنوز از سوی وزارت فرهنگ تقاضایی از شورای شهر یا شهرداری تهران برای کمک به ارکستر سمفونیک تهران نشده است. (10)

 راه سوم

راه سومی را نیز می توان پیشنهاد کرد. سوئیت سمفونی «خلیج فارس» که با همکاری بانک سامان اجرا شد، یکی از این نمونه هاست. محمد حسین تفرشی، مدیر برگزاری سوئیت سمفونی «خلیج فارس» در نشست خبری این سوئیت سمفونی گفته بود که: کشور ما به ارکستر سمفونیک دولتی و ملی احتیاج دارد و بر این اساس تشکیل یک ارکستر برای اجرای خصوصی عنادی با جریان ارکستر ملی و سمفونیک ندارد.» (11)

خصوصی سازی یا این که ارکستر سمفونی با بالابردن قابلیت های هنری و در کنار آن استفاده از ابزار تبلیغ، شاید راه حل دیگری برای حل این مشکل باشد. آن چه مهم و ضروری است، اهتمام به حل این مشکل با استفاده از هر یک از این سه راه حل یا هر راه حل احتمالی دیگر که به اذهان مسئولین امر خطور کند، است. اما آیا واقعاً مشکلات ارکست سمفونی به همین یک مسئله بر می گردد؟

 باورنکردنی؛ اما واقعی

مشکلات مدیریتی و جانبی نیز در لابه لای صحبت هنرمندان و موسیقی دانان کشور در تعطیلی ارکست سمفونی تهران و کم کاری سایر ارکست ها مطرح است. امین سالمی، رهبر ارکستر آکادمیک با بیان اینکه در این دستگاه و زیر مجموعه‌های دفتر موسیقی افراد ثابتی فعالیت می‌کنند، گفت: در دفتر موسیقی، معاونت هنری، ارکستر ملی و ارکستر سمفونیک تعدادی افراد ثابت هستند که اگر نامشان را لیست کنید، متوجه می‌شوید که همیشه در این دستگاه‌ها حضور دارند و سوء استفاده می‌کنند. چیزهایی دیده‌ام که باورم نمی‌شود. طوری که مرا یاد بازی مافیا در دوران کودکی‌ام می‌اندازد. برای مثال موسیقی فیلم‌ها فقط توسط دو یا سه آهنگساز ساخته می‌شود و صدا و سیما هم که اصلا اجازه ورود به کسی نمی‌دهد. (12)

وی درباره نقش ارکسترهای خصوصی در زمان کمرنگ شدن ارکسترهای دولتی می گوید: فعالیت ارکسترهای خصوصی بسیار دشوار شده و بعضی آقایان جلوی کار کردن آنها را می‌گیرند. خیلی وقت‌ها تمام مراحل یک اجرای صحنه‌ای را طی می‌کنیم اما بعضی‌ها خیلی راحت اجرا را از چنگ ما در می‌آورند. (13)

 تدبیر؛ گمشده موسیقی امروز

مخلص کلام این که، مشکلات پیش روی هنر موسیقی کشور، هر چه که هست، چه اقتصادی و چه مدیریتی و چه هر چیز دیگر، لازم است که با تدبیر و همت هر چه سریع تر حل شود. اگر وزارت فرهنگ و ارشاد دغدغه کار هنری متعالی و شایسته جمهوری اسلامی ایران را دارد، باید هر چه زودتر، در راستای حل این مشکلات اقدامات مقتضی را انجام دهد تا بیش از این، در حوزه فرهنگ و موسیقی و عواقب ناشی از مشکلات فرهنگی و محتوایی این حوزه در جامعه و فکر و فرهنگ نسل جوان، متضرر نشویم.

اعظم امیروثوقی

--------------------------------------------------------------------------

پاورقی:

1.    همشهری آنلاین/ منتشر شده در 6 خرداد 92.

2.    همان.

3.    همان.

4.    سایت خبری تحلیلی بانی فیلم/ منتشر شده در 17 آذر 92.

5.    همان.

6.    همشهری آن لاین/ منتشر شده در یک مرداد 92.

7.    ایسنا/ منتشر شده در 12 خرداد 92.

8.    همان.

9.    تسنیم/ منتشر شده در 8 آذر 92.

10.  تسنیم/ منتشر شده در 5 آذر 92.

11.  خبر آنلاین/ منتشر شده در 13 مرداد 92.

12.  خبرگزاری ایسنا، منتشر شده 5 خرداد 92.

13.  همان.